ส่วนนี้ของ "หมู" อย่าทิ้ง! กูรูยกเป็น "ยาบำรุง" โปรตีน-แร่ธาตุแน่น ผู้ป่วยกินฟื้นร่างกาย

กระเพาะหมู อาหารบ้านๆ หลายคนไม่ชอบ แต่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง จนถูกยกเป็นยาบำรุง โปรตีนสูง แร่ธาตุแน่น

เมื่อพูดถึงเมนูหมู หลายคนอาจนึกถึงหมูสามชั้น ซี่โครง สันใน หรือขาหมูมากกว่า แต่ยังมีอีกส่วนหนึ่งที่คนกินเป็นจะชอบมาก ส่วนคนไม่คุ้นอาจขอผ่านทันที นั่นคือ กระเพาะหมู เพราะมีกลิ่นเฉพาะตัว เนื้อสัมผัสเด้งเหนียว และต้องใช้เวลาเตรียมค่อนข้างมากก่อนนำไปปรุง

แม้กระเพาะหมูจะไม่ใช่อาหารที่ทุกคนชอบ แต่ในหลายวัฒนธรรมเอเชีย กระเพาะหมูถูกมองว่าเป็นวัตถุดิบที่มีคุณค่าทางโภชนาการ และมักนำไปทำเมนูบำรุงร่างกาย เช่น ตุ๋นพริกไทย ตุ๋นเมล็ดบัว นึ่งขิง หรือทำเป็นซุป อย่างไรก็ตาม คำกล่าวที่ว่า “มีคุณค่าเทียบยา” ควรมองเป็นความเชื่อพื้นบ้าน ไม่ใช่ข้อสรุปทางการแพทย์

กระเพาะหมูมีสารอาหารอะไรบ้าง

ข้อมูลโภชนาการจากฐานข้อมูลที่อ้างอิง USDA ระบุว่า กระเพาะหมูปรุงสุก 100 กรัม ให้พลังงานประมาณ 159 กิโลแคลอรี มีโปรตีนประมาณ 16.85 กรัม ไขมันประมาณ 10.14 กรัม และไม่มีคาร์โบไฮเดรต จึงถือเป็นแหล่งโปรตีนจากสัตว์อีกชนิดหนึ่ง

นอกจากโปรตีนแล้ว กระเพาะหมูยังมีแร่ธาตุบางชนิด เช่น เหล็ก สังกะสี โพแทสเซียม และแร่ธาตุอื่น ๆ ในปริมาณแตกต่างกันตามแหล่งและวิธีปรุง โดยโปรตีนมีบทบาทต่อการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ ส่วนแร่ธาตุอย่างเหล็กและสังกะสีเกี่ยวข้องกับระบบเลือด ภูมิคุ้มกัน และการทำงานของร่างกายหลายระบบ

ทำไมหลายคนมองว่ากระเพาะหมูเป็นอาหารบำรุง

โดยในมุมมองแพทย์แผนจีน กระเพาะหมูถูกจัดเป็นอาหารที่เกี่ยวข้องกับการบำรุงม้ามและกระเพาะอาหาร โดยมักถูกนำไปปรุงเป็นเมนูสำหรับผู้ที่ร่างกายอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร หรืออยู่ในช่วงฟื้นตัว

อย่างไรก็ตาม มุมมองดังกล่าวเป็นแนวคิดตามภูมิปัญญาและการแพทย์แผนดั้งเดิม ไม่ควรตีความว่ากระเพาะหมูสามารถรักษาโรคหรือใช้แทนยาได้ หากมีปัญหาสุขภาพ เช่น อ่อนเพลียเรื้อรัง น้ำหนักลดผิดปกติ เบื่ออาหารนาน หรือระบบย่อยอาหารผิดปกติ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ

เหตุผลที่หลายคนไม่ชอบกิน กระเพาะหมูเตรียมยากกว่าที่คิด

สิ่งที่ทำให้หลายคนลังเลกับกระเพาะหมู คือกลิ่นและเมือกที่ติดอยู่ หากทำความสะอาดไม่ดีพอ กลิ่นจะยังอยู่และทำให้อาหารเสียรสได้ กระเพาะหมูจึงเป็นวัตถุดิบที่ต้องใช้ความพิถีพิถันมากกว่าส่วนอื่นของหมู

โดยทั่วไปมักต้องพลิกด้านในออกมาล้าง ขูดเมือกออก และทำความสะอาดซ้ำหลายครั้ง บางบ้านนิยมใช้เกลือ น้ำส้มสายชู แป้ง หรือเบกกิ้งโซดาช่วยขัด ก่อนล้างให้สะอาดและลวกน้ำเดือดเพื่อลดกลิ่น จากนั้นจึงนำไปต้ม ตุ๋น ผัด หรือนึ่งตามเมนูที่ต้องการ

เมนูยอดนิยมจากกระเพาะหมู

เมื่อทำความสะอาดอย่างถูกวิธีแล้ว กระเพาะหมูสามารถนำไปทำอาหารได้หลายแบบ โดยเมนูตุ๋นจะช่วยให้เนื้อกระเพาะนุ่มขึ้นและกินง่ายกว่าเมนูผัดที่ใช้ไฟแรง

• กระเพาะหมูตุ๋นพริกไทย: เมนูยอดนิยมที่ได้กลิ่นหอมจากพริกไทย ช่วยกลบกลิ่นเฉพาะตัวของกระเพาะหมู
• กระเพาะหมูตุ๋นเมล็ดบัว: นิยมทำเป็นซุป รสอ่อน กินง่าย เหมาะกับมื้อที่ต้องการอาหารอุ่น ๆ
• กระเพาะหมูนึ่งขิง: ขิงช่วยเพิ่มกลิ่นหอมและลดความเลี่ยน
• กระเพาะหมูผัด: ต้องใช้กระเพาะที่ต้มสุกและนุ่มก่อนนำไปผัด เพื่อให้เคี้ยวง่ายขึ้น

ข้อควรระวัง กระเพาะหมูไม่เหมาะกับทุกคน

แม้กระเพาะหมูจะมีโปรตีน แต่ก็เป็นเครื่องในสัตว์ที่ควรกินอย่างพอเหมาะ โดยข้อมูลโภชนาการที่อ้างอิง USDA ระบุว่า กระเพาะหมู 3 ออนซ์ หรือประมาณ 85 กรัม มีคอเลสเตอรอลประมาณ 190 มิลลิกรัม จึงไม่ใช่อาหารที่ควรกินบ่อยสำหรับผู้ที่ต้องควบคุมไขมันในเลือดหรือมีโรคหัวใจและหลอดเลือด

นอกจากนี้ ผู้ที่เป็นโรคเกาต์หรือมีกรดยูริกสูงควรระวังอาหารกลุ่มเนื้อสัตว์และเครื่องใน เพราะข้อมูลจาก Mayo Clinic ระบุว่า ผู้ที่เป็นเกาต์ควรหลีกเลี่ยงเครื่องในบางชนิด เช่น ตับ ไต และควรจำกัดปริมาณเนื้อแดง รวมถึงหมู เนื่องจากอาหารกลุ่มนี้มีพิวรีนซึ่งเกี่ยวข้องกับระดับกรดยูริกในเลือด

กินกระเพาะหมูอย่างไรให้เหมาะสม

สำหรับคนสุขภาพทั่วไป กระเพาะหมูสามารถเป็นส่วนหนึ่งของมื้ออาหารได้ แต่ไม่ควรกินในปริมาณมากหรือกินถี่เกินไป ควรกินคู่กับผัก ธัญพืช หรืออาหารที่มีใยอาหาร เพื่อให้มื้ออาหารสมดุลมากขึ้น

อีกเรื่องที่สำคัญคือความสะอาดและความปลอดภัยด้านอาหาร ควรซื้อจากแหล่งที่เชื่อถือได้ แยกเขียงและอุปกรณ์ที่ใช้กับของดิบ ล้างมือให้สะอาด และปรุงให้สุกทั่วถึงก่อนรับประทาน โดย FoodSafety.gov ระบุว่าเนื้อหมูควรปรุงให้ถึงอุณหภูมิภายในขั้นต่ำ 63 องศาเซลเซียส และพักอย่างน้อย 3 นาทีสำหรับชิ้นเนื้อหมูทั่วไป

สรุป กระเพาะหมูมีประโยชน์ แต่ไม่ใช่ยา

กระเพาะหมูเป็นวัตถุดิบที่มีโปรตีนและแร่ธาตุบางชนิด เหมาะกับคนที่ชอบเมนูเครื่องในและทำความสะอาดอย่างถูกต้อง แต่ไม่ควรถูกมองว่าเป็นอาหารวิเศษหรือใช้แทนการรักษาทางการแพทย์

หัวใจสำคัญคือเลือกซื้อจากแหล่งที่ไว้ใจได้ ทำความสะอาดให้ดี ปรุงให้สุก และกินในปริมาณพอดี โดยเฉพาะผู้ที่มีคอเลสเตอรอลสูง โรคหัวใจ โรคเกาต์ หรือกรดยูริกสูง ควรจำกัดปริมาณหรือปรึกษาแพทย์ก่อนกินเป็นประจำ